« بسم الله الرحمن الرحیم »

 

 

موضوع تحقیق:  

                        صنعت سرامیک

 

گردآورنده :         

درس:

                                    پروژه کارآموزی

استادمربوطه:

             

فهرست:

تاریخچه..................................................................................................................4

ریشه لغوی...............................................................................................................4

طبقهبندی سرامیکها.................................................................................................4

سرامیکهای مدرن....................................................................................................5

سرامیکهای اکسیدی...............................................................................................5

سرامیکهای غیر اکسید.............................................................................................6

خواص برتر سرامیکها نسبت به مواددیگر...............................................................7

کاربرهای مختلف موادسرامیکی ..........................................................................7

تعریف سرامیک.......................................................................................................9

انواع لعابها .............................................................................................................11

گرانیتها .................................................................................................................12

فراوردهای سرامیکی............................................................................................13

 علم سرامیک ........................................................................................................15

تقسیم بندی سنگهای کربناته براساس مقدار دولومیت .........................................21

بافت های دولیمت.................................................................................................21

انواع چینی............................................................................................................26

 سفال قرن دهم تا سیزدهم دوره صفویه...............................................................28

ظروف کوباچی .....................................................................................................29

ظروف ایزنیک.......................................................................................................30

ظروف زمینه سفید معروف به گامبرون .................................................................31

ظروف نقاشی شده تک رنگی وچند رنگی کرمان ..............................................31

انواع سفالهای محلی دوره صفویه .......................................................................32

نمودار تولید .........................................................................................................33

نتیجه گیری...........................................................................................................36

منابع......................................................................................................................36

 

تاریخچه:

برخی آغاز استفاده و ساخت سرامیک‌ها را در حدود ۷۰۰۰ سال ق.م. می‌دانند ^[۱] در حالی که برخی دیگر قدمت آن را تا ۱۵۰۰۰ سال ق.م نیز دانسته‌اند.^[۲] ولی در کل اکثریت تاریخ‌نگاران بر ۱۰۰۰۰ سال ق.م اتفاق نظر دارند.^[۳] (بدیهی است که این تاریخ مربوط به سرامیک‌های سنتی است.)

ریشه لغوی:

واژه سرامیک از واژه یونانی کراموس (κεραμικός) گرفته شده‌است که به معنی سفال یا شی پخته‌شده‌است.

طبقه‌بندی سرامیک‌ها:

سرامیک‌ها از لحاظ کاربرد به شکل زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

- سرامیک‌های سنتی (سیلیکاتی)

- سرامیک‌های مدرن (مهندسی)

      -  سرامیک های اکسیدی

       -  سرامیک های غیر اکسیدی

سرامیک‌های اکسیدی را از لحاظ ساختار فیزیکی می‌توان به شکل زیر طبقه‌بندی کرد:

سرامیک‌های مدرن مونولیتیک (یکپارچه)

سرامیک‌های مدرن کامپوزیتی

سرامیک‌های مدرن:

این فرآورده‌ها عمدتاً از مواد اولیهٔ خالص و سنتزی ساخته می‌شوند. این نوع سرامیک‌ها اکثراً در ارتباط با صنایع دیگر مطرح شده‌اند.

سرامیک‌های اکسیدی:

برخی از پرکاربردترین این نوع سرامیک‌ها عبارت‌اند از:

برلیا (BeO)

تیتانیا (TiO₂)

آلومینا (Al₂O₃)

زیرکونیا (ZrO₂)

منیزیا (MgO)

سرامیک‌های غیراکسیدی:

این نوع سرامیک‌ها با توجه به ترکیبشان طبقه‌بندی می‌شوند که برخی از پرکاربردترین آنها در زیر آمده‌اند:

نیتریدها

BN

TiN

Si₃N₄

GaN

 

کاربیدها

SiC

TiC

WC

 

 

 

خواص برتر سرامیک‌ها نسبت به مواد دیگر:

دیرگدازی بالا

سختی زیاد

مقاومت به خوردگی بالا

استحکام فشاری بالا

کاربردهای مختلف مواد سرامیکی:

در زیر کاربردهای رایج مواد سرامیکی به همراه چندنمونه از مواد رایج در هر کاربرد آورده شده‌است:

الکتریکی و مغناطیسی

عایق‌های ولتاژ بالا (AlN- Al₂O₃)

دی الکتریک (BaTiO₃)

پیزوالکتریک (ZnO- SiO₂)

پیروالکتریک (Pb(Zr_xTi_1-x)O₃))

مغناطیس نرم (Zn_1-xMn_xFe₂O₄)

مغناطیس سخت (SrO.6Fe₂O₃)

نیمه‌رسانا (ZnO- GaN-SnO₂)

رسانای یونی (β-Al₂O₃)

تابانندهٔ الکترون (LaB₆)

ابررسانا (Ba₂LaCu₃O_7-δ)

سختی بالا

ابزار ساینده، ابزار برشی و ابزار سنگ‌زنی (₂O₃TiN-Al)

مقاومت مکانیکی (SiC- Si₃N₄)

نوری

فلورسانس (Y₂O₃)

ترانسلوسانس(نیمه‌شفاف) (SnO₂)

منحرف کنندهٔ نوری (PLZT)

بازتاب نوری (TiN)

بازتاب مادون قرمز (SnO₂)

انتقال دهندهٔ نور (SiO₂)

حرارتی

پایداری حرارتی (ThO₂)

عایق حرارتی (CaO.nSiO₂)

رسانای حرارتی (AlN - C)

شیمیایی و بیوشیمیایی

پروتزهای استخوانی P₃O₁₂(Al₂O₃.Ca₅(F,Cl))

سابستریت (TiO₂- SiO₂)

کاتالیزور (KO₂.mnAl₂O₃)

فناوری هسته‌ای

سوخت‌های هسته‌ای سرامیکی

مواد کاهش‌دهنده‌ی انرژی نوترون

مواد کنترل کننده‌ی فعالیت راکتور

 

تعریف سرامیک:

سرامیک به کلیه جامدات غیر آلی و غیر فلزی گفته میشود. از نظر ساختار شیمیایی کلیه موادی که از مخلوط خاک رس با ماسه و فلدسپار در دمای بالا بدست میآیند و توسط توده شیشه مانندی انسجام یافته و بسیار سخت و غیر قابل حل در حلالها و تقریبا گداز ناپذیر میباشند، سرامیک نامیده میشوند.

 فهرست مندرجات:

1) نقش اجزای سه گانه در سرامیک

2) سرامیکهای ویژه

 3) لعابها و انواع آنها

4) انواع چینی نقش اجزای سه گانه در سرامیک

 

 خاک رس: موجب نرمی و انعطاف و تشکیل ذرات بلوری سرامیک میشود.

 ماسه: قابلیت چین خوردن ، پس از خشک و گرم شدن و تشکیل ذرات بلوری سرامیک را کاهش میدهد.

 فلدسپار: در کاهش دادن دمای پخت و تشکیل توده شیشهاى و چسباننده ذرات بلوری سرامیک موثر است. خواص سرامیکها خواص سرامیکها بسته به نوع و درجه خلوص هر یک از اجزای اصلی ، مواد افزودنی ، لعاب ، زمان حرارت دادن ، مواد اکسنده و کاهندههاى موجود در محیط ، تغییر میکند. در سده کنونی صنعت سرامیک سازی توسعه و تنوع شگرفی یافته و اهمیت و کاربردهای آن نیز وسعت پیدا کرده است. سرامیکهای ویژه مقرههای برق: که عایقهای خوبی برای گرما و برق هستند و در آنها از Al2O3 ، Zr2O3 استفاده میشود.

 سرامیکهای مغناطیسی: در در این نوع سرامیک از اکسیدهای آهن استفاده میشود. مهمترین کاربرد آنها در تهیه عنصرهای حافظه در کامپیوتر است

. سرامیکهای شیشهاى: وقتی شیشه معمولی پس از تهیه در دمای بالایی قرار گیرد، تعداد قابل توجهی از ذرات بلور در آن تشکیل میشود و خاصیت شکنندگی آن کم میگردد و بر خلاف شیشه های معمولی دیگر ، ایجاد یا پیدایش شکاف کوچک در آنها ساری نمیباشد،یعنی این شکافها خود به خود پیشرفت نمیکنند. از این نوع سرامیکها برای تهیه ظروف آشپزخانه یا ظروفی که برای حرارت دادن لازم باشند، استفاده میشود که آن را اصطلاحا پیروسرام مینامند. لعابها و انواع آنها لعابها طیف وسیعی از ترکیبات آلی و معدنی را در بر میگیرند. لعاب مربوط به سرامیک معمولا مخلوط شیشه مانندی متشکل از کوارتز ، فلدسپار و اکسید سرب (PbO) است. این اجزا را پس از آسیاب شدن و نرم کردن به صورت خمیری رقیق درمیآورند. آنگاه وسیله سرامیکی مورد نظر را در این خمیر غوطهور کرده و پس از سرد و خشک شدن ، آن را در کوره تا دمای معین حرارت میدهند. پس از لعاب دادن روی چینی ، روی آن مطالب مورد نظر را می نویسند و یا طرح مورد نظر را نقاشی میکنند و دوباره روی آن را لعاب داده و یک بار دیگر حرارت میدهند. در این صورت وسیله مورد نظر پرارزشتر و نوشته و طرح روی آن بادوامتر میشود.

انواع لعاب ها:

 لعابها در انواع زیر وجود دارند:

لعاب بیرنگ: این نوع لعاب که برای پوشش سطح چینیهای بدلی ظریف بکار میرود، بی رنگ و شفاف است و از مخلوط کلسیم و سیلیس و خاک چینی سفید تهیه میشود.

لعاب رنگی: برای رنگ آبی از اکسید مس (Cu2O) ، برای رنگ زرد از اکسید آهن (FeO) و برای رنگ سبز از اکسید کروم (Cr2O3) ، برای رنگ زرد از کرومات سرب و برای رنگ ارغوانی از ارغوانی کاسیوس استفاده میشود.

 لعاب کدر: این نوع لعاب که برای پوشش چپنیهای بدلی معمولی بکار میرود و از مخاـوط SnO2 , PbO , SiO2 , Pb3O4 ، نمک و کربنات سدیم تهیه میشود که آن را پس از ذوب کردن ، سرد کردن و پودر کردن ، در آب به صورت حمام شیر در میآورند و شئی لعاب دادنی را در آن غوطه ور میکنند. ظروف لعابی ظروف لعابی درواقع ، نوعی ظروف آهنی هستند که سطح آنها را به منظور جلوگیری از زنگ زدن ، از لعاب می پوشانند. البته این نوع ظروف را نباید زیاد گرم یا سرد و یا پرتاب کرد و یا اینکه تحت ضربه قرارداد، زیرا لعاب سطح آنها ترک برداشته و میریزد.

گرانيتها:

 گرانيتها به دليل سختي زياد, شفافيت, زيبايي خيره كننده, تنوع طرحها و رنگها و تباين زيبايي رنگها اخيرا" در بازار جهاني بعنوان يك سنگ تزئيني لوكس و گران قيمت بسيار مطرح گرديده اند. در صنعت سنگهاي نما و تزئيني, فقط آن دسته از گرانيتها كه فاقد آثار آلتراسيون بوده و پديده هاي تكتونيكي و بويژه ميكروتكتونيك را تحمل نكرده باشند, بعلاوه از نظر رنگ باب بازار باشند, مطرح هستند. گرچه برش و سايش گرانيتها بسيار مشكل و پرهزينه تر از سنگهاي آهكي است, و فقط ديسكها و سنگ سابهاي ويژه اي قادر به برش و سايش اينگونه سنگها مي باشند. گرانيتهاي روشن و قرمز و صورتي (گرانيتهاي آلكالن Q + F.Alc.G) بدليل رنگ صورتي يا قرمز خود بسيار ارزنده هستند و در بازار جهاني جايگاه ويژه اي دارند. گرانيتهاي قرمز ناحيه خوي در آذربايجان غربي, از اين نظر منحصر به فرد هستند. گرانيتهاي خاكستري رنگ (كرانيتهاي كالكو آلكالن Q+F.Calc-Alc.G) بر حسب درجه تيرگي و روشني و اندازه دانه ها ( كاني ها ) داراي مرغوبيت متغيري هستند. گرانيتهاي شيركوه در يزد و الوند در همدان و ... داراي طيف وسيعي از انواع گرانيتها با رنگ ها و بافتهاي مختلف هستند.

سراميک مشتق از کلمه يونانی keramosاست که به معني سفالينه يا شئ پخته شده است. در واقع منشا پيدايش اين علم همان سفالينه ساخته شده توسط انسانهاي اوليه هستند. در واقع قبل از کشف و استفاده فلزات، بشر از گلهاي رس به علت وفور و فراواني آنها و همچنين شکل گيري بسيار خوب آنها در در صورت مخلوط شدن با آب و درجه حرارت نسبتاً پايين پخت آنها استفاده ميکرد. آلومينوسيليکاتها که خاکهاي رسي خود آنها به حساب مي آيند، از عناصر آلومينيوم، سيليسم و اکسيژن ساخته مي شوند که اين سه عنصر بر روي هم حدود 85 درصد پوسته جامد کرة زمين را تشکيل ميدهند. اين سه عنصر فراوانترين عناصر پوسته زمين هستند. صنعت ساخت سفالينه ها در 4000 سال قبل از ميلاد مسيح پيشرفت زيادي کرده بود. اکنون، سراميک را به طور کلي به عنوان هنر و علم ساختن و به کار بردن اشياء جامدي که اجزاء تشکيلدهنده اصلي و عمدة آنها مواد غيرآلي و غيرفلزي ميباشند، تعريف ميکنيم و بررسي ساختمان و خواص اينگونه مواد نيز جزء اين علم است.

 فرآورده هاي سراميکي:

 اين فرآورده ها را مي توان به دو گروه عمده تقسيم کرد:

1) سراميکهاي سنتي

2) سراميکهاي نوين

1) سراميکهاي سنتي: اساساً مواد تشکيلدهنده صنايع سيليکاتي يعني محصولات رسي، سيمان و شيشه هاي سيليکاتي و چينيها هستند. فرآورده هاي شيشه اي بزرگترين بخش صنعت سراميک محسوب مي شوند. ساير بخشها به ترتيب اولويت عبارتند از: محصولات سيماني داخلي ( مانند سيمانهاي هيدورليکي که در صنايع ساختماني به مصرف ميرسند.) سفيدآلات، ( Whiteware): شامل سفالينه ها، چيني ها و ترکيبات چيني مانند هستند. لعابهاي چيني محصولات رسي ساختماني: که به طور عمده از آجرها و کاشيها تشکيل مي شوند. صنعت سازنده مواد ساينده: عمدتاً ساينده هاي سيلسيم کاربيدي و آلومينائي 2) سراميکهاي نوين: اين دسته براي جواب گوئي به نيازهاي مخصوص مانند مقاومت حرارتي بيشتر، خواص مکانيکي بهتر و خواص الکتريکي ويژه و مقاومت شيميايي افزون تر به وجود آورده اند. گروهي از انواع اين نوع سراميکها عبارتنداز: سراميکهاي اکسيدي خالص با ساختماني يکنواخت: به عنوان اجزاء الکتريکي با ديرگداز بکار مي روند. اکسيدهايي مانند آلومينا (Al2O3)، زيرکونيا (ZrO2)، توريا (ThO2)، بريليا (BeO) و منيزيا (MgO) بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرند. سراميکهاي الکترواپتيکي (الکترونيکي– نوري): مانند نايوبيت ليتيم ( LiNbO3) و تيتانات که اينها محيطي را فراهم مي آورند که بوسيله آن علائم الکتريکي به نوري تبديل ميشوند.

 سراميکهاي مغناطيسي: اين مواد اساس واحدهاي حافظه مغناطيسي را در کامپيوترهاي بزرگ تشکيل ميدهند. تک بلورها سراميکهاي نيتريدي: مانند نيتريد آلومينيوم، نيتريد سيلسيم و نيتريد بور که بسيار ديرگداز و استحکام خوبي در درجه حرارتهاي بالا دارند. لعاب هاي سراميکي: به عنوان پوشش فلز آلومينيوم توليد ميشوند. مواد مرکب کامپوزيت (فلزي – سراميکي): هر دو فاز فلزي و سراميکي در اين مواد وجود دارد. کاربيدهاي سراميکي: به عنوان ساينده مورد استفاده قرار ميگيرند.

 بوريدهاي سراميکي: از نظر استحکام و مقاومت اکسيده شدن در درجه حرارتهاي بالا حائز اهميت هستند.

 سراميکهاي فروالکتريکي: داراي ثابت ديالکتريک بسيار بالائي بوده و به عنوان اجزاء الکترونيکي در خازنها کاربرد دارد.

علم سراميک:

 به طور کلي علم سراميک را ميتوان به دو شاخه سراميک فيزيکي و سراميک صنعتي تقسيم کرد. سراميک فيزيکي درباره ساختمان مواد سراميکي و خواص آنها بحث مي کند. در اين شاخه ساختمان اتم، اتصالات بين اتمها، ساختمانهاي بلوري، ساختمان شيشه، معايب ساختماني، استحاله هاي فازي، رشد دانه ها، تبلور مجدد و مباحثي نظير آنها مورد بحث قرار ميگيرد. علاوه بر اين خواص الکتريکي، مغناطيسي، نوري، حرارتي و مکانيکي سراميکها هم مورد بحث قرار مي گيرند. در سراميک صنعتي از تکنولوژي ساخت سراميکها صحبت ميشود.

 اصولاً مراحل ساخت هر جسم سراميکي به صورت زير است:

 رشته مهندسي مواد - سراميک رشته سراميک يکي از زير مجموعههاي رشته مهندسي مواد است. وظيفه اصلي يک مهندس مواد در ابتدا شناخت ساختمان مواد و خواص آن و شناخت ارتباط بين اين ساختار و خواص است و در نهايت يافتن کاربرد مناسب براي آن مواد ميباشد. و در مواردي ديگر با توجه به نياز کاربردي که وجود دارد مواد جديد و ترکيبات جديد را طراحي نمايد. اما رشته سراميک به عنوان يک زيرشاخه رشته مواد چيست؟

در ابتدا با شنيدن نام سراميک هر انساني به ياد ظروف سفالين ميافتد و بسياري فکر ميکنند که رشته مهندسي سراميک يک رشته هنري است و گروهي ديگر اين تصور را دارند که اين رشته محدود به ساخت محصولاتي چون ظروف سفالين، کاشي، چيني ميباشد. اما نکته قابل توجه در رابطه با اين شاخه از مواد اين است که با شناخت آن و معرفي آن به دنياي صنعت يک مرحله جديد و يک تحول بزرگ پديد آمد. اين شاخه از علم مواد که بسيار هم جوان است، سبب شد تا تحولي بزرگ در صنايع فضا، الکترونيک، اپتيک، پزشکي و بسياري از علوم ديگر پديد آيد. بطور کلي اگر تعريفي از سراميک به شکلي ساده و ابتدايي بدهيم، بايد بگوئيم که مواد سراميک از جمله کانيهاي معدني غيرفلزي ميباشند، کافي است که به اطراف خود نگاه کنيد هر آنچه که جزء مواد آلي، فلزي، پلاستيکي، سلولزي (چوب و کاغذ) نباشد سراميک است. پس ميبينيم که در دنياي کنوني سراميکها ما را محاصره نموده اند. شيشه ها از جمله شيشه هاي ساختماني، اپتيک، فليترهاي بسيار دقيق اپتيکي، مصالح ساختماني از جمله سيمان، کاشي، چيني بهداشتي، سنگها، نسوزها و کلاهک و پوشش بيروني موشکهاي فضاپيما و قطعات اصلي کامپيوترها، اجزاي دروني قطعات الکترونيک از جمله ICها، مقاومتها، ايمپلانتها و بسياري از قطعاتي که جايگزين اعضاي بدن انسان ميشوند، فروالکتريکها، فرومغناطيسيها و فوقهاديها و بسياري کاربردها و مواد ديگر که همه و همه مديون شناخت و بوجود آمدن رشته سراميک است. صنعت سراميک متمرکز بر توليد سراميکهاي سنتي است از جمله صنايع شيشه، چيني، کاشي، سيمان نسوز، و غيره بوده و تا بحال تمرکز صنعت در سراميکهاي مدرن بوده است. امکان ادامه تحصيل در اين رشته تا مقطع دکتري در داخل کشور وجود دارد، وضعيت ادامه تحصيل در دانشگاههاي خارج از کشور در اين رشته بسيار مطلوب ميباشد و اين رشته بسيار مورد توجه جوامع صنعتي و دانشگاهي جهان است. از ديدگاه وضعيت بازار کار براي اين رشته با توجه به رشد قابل توجهي که اين صنعت در ايران به دليل مزيت نسبي آن داشته و دارد، بازار کار مناسبي را ميتوان براي آن متصور شد. هر چند که با ظرفيت قابل توجهي که سالانه در اين رشته جذب دانشگاهها ميشوند. اندکي از قطعيت سخن پيش کاسته ميشود. نزديکي اين شاخه از علم مهندسي با رشته فيزيک و شيمي بيش از تمامي رشته هاست که بسته به شاخه هاي خاص به هر يک از دو رشته فيزيک کاربردي و شيمي کاربردي نزديک ميشود در بسياري از صنايع سراميک و کارخانجات مهندسي شيمي مشغول به کار ميباشند. در مقايسه با رشته هايي چون مکانيک، الکترونيک و برق که ميتوان براي آن بازار کاري براي کليه صنايع کشور متصور شد، رشته سراميک اين چنين فراگير نمي باشد. اما آن رشته ها هم به نسبت تعداد فارغ التحصيلانش بازار کاري در حد و اندازه مهندسي سراميک دارند.

 صنعت سراميک ايران، صنعت بسيار بکر و دست نخوردهاي براي محصولات و شاخه هاي جديد و نوين سراميکي است. که با اندکي جديت، اعتماد به نفس و همت هر متخصص سراميکي ميتواند بازار کاري براي خود پديد آورد. نگاه اجمالی در دگرگونی همبری یا مجاورتی توده های نفوذی غنی از محلولهای ماگمایی ضمن نفوذ در سنگهای کربناته غنی از منیزیم (دولومیت) موجب تشکیل اسکار منیزیمدار میشوند. تالک از کانیهای مهم اسکارنهای منیزیم دار است. و در دگرگونی ناحیهای سنگهای مافیکی ، اولترامافیکی و دولومیتها در دگرگونی ناحیهای حرارتی پایین تا متوسط موجب تشکیل تالک شیست میشود که مهمترین منبع تالک بشمار میروند. بیشتر تالک دنیا از تالک شیست و سنگهای سرپانتینی شده بدست میآید. مصارف مهم تالک مهمترین مصارف تالک بدین صورت میباشد که کاغذ سازی 42 درصد، پلاستیک 9.2 درصد ، سرامیک 21 درصد ، رنگ سازی 8.5 درصد ، پوشش بام 5.4 درصد ، دارویی 2 درصد ، لوازم آرایشی 2 درصد و لاستیک ، خوراک دام ، کنترل آلودگی ، پولیش و کشاورزی کاربرد دارد. کاغذ سازی از تالک در سه مرحله در ساخت کاغذی میتوان استفاده کرد پرکننده ، کنترل ناهمواری و روکش. 42 درصد تالک تولیدی جهان در کاغذ سازی به مصرف میرسد. بخش اعظم تالک در کاغذ سازی به عنوان ماده پرکننده استفاده میشود. میزان تالک مصرفی در صنعت کاغذ سازی در سال 1994 بالغ بر 2.7 میلیون تن گزارش شده است. در آمریکا به دلیل فراوانی کائولین مورد نیاز برای صنعت کاغذ سازی مصرف کائولین در این صنعت بیشتر از تالک بوده و در اروپا مصرف تالک بیشتر است. مزایای استفاده از تالک به جای کائولین به عنوان پرکننده عبارتند از بهبود حالت نرمی ، تخلخل ، ماتی، سایش و اندیس زردی. از تالک به دلیل شکل صفحهای و شفافیت بسیار خوب به عنوان روکش کاغذ استفاده میشود. استفاده از تالک به عنوان روکش موجب ویژگیهایی در کاغذ میشود که عبارتند از گلاسه ، نرمی ، کاهش اصطکاک و افزایش کیفیت چاپ استفاده از تالک و یا کائولین به عنوان روکش بستگی به قیمت این دو نوع ماده معدنی دارد. بیش از 90 درصد تالک استفاده شده در آمریکای شمالی در کاغذ سازی به منظور کنترل ناهمواری و کاهش چسبندگی است. سرامیک 21 درصد تالک تولیدی جهان در ساخت انواع سرامیکها به مصرف می رسد. از تالک به دلیل دارا بودن ضریب انبساط و انقباض مناسب ، ضریب پخش خوب و ارزانی قیمت در انواع سرامیکها استفاده میشود. در بدنه (بیسکویت) سرامیکهای سنتی از تالک به میزان 30 تا 60 درصد استفاده میشود. در سرامیکهای پیشرفته از تالک نیز استفاده ویژه میشود. سرامیکهای استاتیت که به عنوان عایقهای الکتریکی استفاده میشوند، از تالک 10 درصد کائولین و 10 درصد کربنات باریم در دمای 1349 - 1355 درجه سانتیگراد (12-13 ساعت) ساخته میشود. سرامیکهای کوردیریت به دو روش ساخته میشوند. مخلوط 44 درصد تالک خالص ، 41 درصد کائولین و 15 درصد اکسید آلومینیوم و یا 50 درصد کائولین و 50 درصد کلریت غنی از منیزیم. پلاستیک 2.9 درصد تالک تولیدی جهان در پلاستیک به عنوان ماده پرکننده استفاده میشود. در صنعت پلاستیک سازی به دلیل شکل ، اندازه ، مقاومت حرارتی و شکل پذیری تالک از آن به عنوان ماده پرکننده استفاده میشود. تالک به منظور افزایش مقاومت مکانیکی و بالا بردن کیفیت سطح (کاهش خراشیدگی) ، به پلی پروپیلن (pp) افزوده میشود. در اتومبیل از پلاستیکهای مخصوص با عنوان پلاستیکهای حرارتی مهندسی (ETP) استفاده میشود. کاربرد دیگر تالک در پلاستیک به منظور جلوگیری از گرفتکی و چسبندگی در پلاستیک است. رنگ سازی امروزه تالک با اکسید تیتان رقابت می نماید. حدود 8.5 درصد تالک تولیدی جهان به عنوان ماده پرکننده و رنگی در صنعت رنگ سازی استفاده میشود. خواص مهم تالک در رنگ عبارت است از نرمی ، ضریب پخش خوب ، خنثی بودن در مقابل محلولها و وزن مخصوص کم. مصارف دیگر مصارف دیگر تالک عبارت است از مواد آرایشی ، پودر بچه ، به عنوان ماده پایین آورنده ضریب اصطکاک ، جوهر ، مهار کردن آتش سوزی ، مصارف دارویی و پارچه بافی. میزان تولید میزان تولیدی تالک دنیا در سال 1994 بالغ بر 6.41 میلیون تن گزارنگاه اجمالی بطور ایده آل ، دولومیت از تعداد برابری یون Ca2+ و Mg2+ تشکیل شده است که توسط صفحاتی از آیفون CO+ بطور منظم جدا شدهاند. حالت خوب مرتب شده شبکه دولومیت باعث یکسری انعکاسهای فوق ساختمانی در دیفراکتومتر اشعه ایکس (XRD) میشود که از نظر ساختمانی با کلسیت متفاوت است. بیشتر دولومیتهای عهد حاضر در مقایسه با دولومیتهای قدیمتر دارای درجه نظم پایینتری هستند، واژه پروتودولومیت Protodolomite برای کربناتهای Ca - Mg ساخته شده در آزمایشگاه با نظم انعکاسی خیلی ضعیف یا بدون نظم انعکاسی معرفی شده است. جانشینی آهن در دولومیتها فراوان است و دولومیت آهندار با چند درصد مول FeCO3 تشکیل میشود. که ممکن است آنکریت Ankite همراه داشته باشد. جانشنی دولومیت جانشینی کانیهای کربنات کلسیم توسط دولومیت و ته نشست سیمان دولومیتی ممکن است بلافاصله بعد از اینکه رسوبات ته نشین شدند، یعنی همزمان با رسوبگذاری و در طی دیاژنز اولیه (قبلا دولومیت شدن سین ژنتیک نامیده می شد)، یا مدتی طولانی بعد از رسوبگذاری (معمولا بعد از سیمانی شدن ، و در طی دفن) انجام میگیرد (دولومیتی شدن اپی ژنتیک). دولومیت اولیه خیلی اوقات واژه اولیه Primary برای دولومیتی بکار میرود که بر ته نشست مستقیم از آب دریا یا دریاچه دلالت دارد. در حقیقت اکثر دولومیتها توسط جانشینی در کانیهای کربناتهای که قبلا تشکیل شده اند، به وجود میآیند، هر چند سیمانهای دولومیتی نیز فراوان است.

 تقسیم بندی سنگهای کربناته بر اساس مقدار دولومیت:

 سنگ آهک : سنگی است که حاوی 0 تا 10 درصد دولومیت باشد.

· سنگ آهک دولومیتی : سنگی است که حاوی 10 تا 50 درصد دولومیت باشد. · دولومیت کلسیتی : سنگی است که حاوی 50 تا 90 درصد دولومیت باشد. ·

( دولومیت (ِDolostone) : سنگی است که حاوی 90 تا 100 درصد دولومیت باشد.

بافتهای دولومیت:

 اگزونوتوپیک Xenotopic : در این بافت دولومیت دارای بلورهای بدون شکل با مرزهای بلوری منحنی تا دندانهای و نامنظم است.

· اییوتوپیک Idiotopic : در این بافت دولومیت دارای بلورهای شکلدار لوزوجهی میباشد. فابریک مخرب در دولومیت حفظ بافت اولیه سنگ آهک در دولومیت از فابریک کاملا تخریب شده و بدون باقی ماندن آثار مشخصی از رسوب اولیه ، تا فابریک حفظ شده ، با ساختمان اولیه خوب تا کاملا حفظ شده در تغییراست. دانههای کلسیت با منیزیم کم ممکن است در مقابل دولومیتی شدن مقاوم بوده یا بطور مخرب دولومیتی شوند. زمان دولومیتی شدن نیز یک فاکتور است، چون اگر تاخیری و در طی دفن باشد، احتمال زیاد دارد که رسوب اولیه با کانی شناسی مخلوط قبلا به کلسیت پایدار با منیزیم که تبدیل شده باشد. بنابراین دولومیت دارای یک فابریک مخرب خواهد بود. دولومیت بیتناسب یا زین اسبی نوعی دولومیت ، که ممکن است جانشینی یا به صورت یک سیمان باشد، دولومیت بیتناسب Barague یا زین اسبی Saddle است. همچنین تحت عنوان اسپار مرواریدی Peal Spar شناخته میشود. بطور کلی بلورها بزرگند (چند میلیمتر) و سطوح بلوری منحنی شکل و واضح دارند. در مقطع نازک ، آنها رخ منحنی و خاموشی موجی دارند. معمولا حاوی انیکلوزیونها بوده که بیشتر آنها از آهن میباشند. دولومیت بیتناسب معمولا با کانی سازی سولفیدی، فعالیت هیدروترمالی و همچنین هیدروکربنها همراه است، خیلی اوقات این دولومیت به عنوان دولومیتی شدن تیپیک دفنی بررسی میشود و اختصاصات تغییر شکل شبکه به تغییرات غلظت یونهای Ca جذب شده بر روی سطوح بلوری در حال رشد نسبت داده میشود. پراکندگی دولومیتها در ادوار زمین شناسی پراکندگی دولومیتها در ادوار زمین شناسی یکسان نیست و اغلب گفته شده است که با بازگشت زمان به عقب فراوانی دولومیت ها افزایش مییابد. به نظر میرسد، دولومیتها در پرکامبرین فراوان تر از سنگهای آهکی باشند و این موضوع منجر به این پیشنهاد شده است که آب دریا ترکیب متفاوتی داشته است، بطوری که دولومیت میتوانسته است مستقیما ته نشین شود یا میتوانسته خیلی به سادگی جانشین CaCO3 شود. عقاید دیگر این است که محیط ها دولومیتی شدن Dolomitization در سرتاسر جغرافیایی قدیم و آب و هوای قدیم مختلف متداول تر بوده است یا اینکه به راحتی در اثر گذشت زمان ، سنگهای آهکی زمان زیادی داشتهاند تا دولومیتی شوند. ش شده است. تولید جهانی تالک در سال 1995 به 8.087727 تن افزایش یافته است سیمان شدن سیلیسی یکی از متداولترین انواع سیمانی شدن سیلیسی ، رشد ثانویه کوارتز است. سیمان سیلیسی در اطراف دانه کوارتز ته نشین شده و دارای پیوستگی نوری میباشد. بنابراین دانه و سیمان در زیر نور پلاریزه باهم خام میشوند.در بیشتر موارد ، شکل اصلی دانه به توسط پوشش نازکی از اکسید آهن یا رس در بین دانه و رشد ثانویه مشخص میگردد. هرچند یک حاشیه رسی ضخیمتر در اطراف دانه کوارتز از ته نشینی یک رشد ثانویه با پیوستگی نوری جلوگیری میکند. منشا سیلس برای این نوع سیمانی شدن اغلب به انحلال فشاری نسبت داده میشود. محلولهای درون حفرهای از نظر سیلیس غنی میشود، هنگامی که بصورت فوق اشباع در آیند سپس به فرم رشد ثانویه مجددا تهنشین میکنند. رشد ثانویه کوارتز در ماسه سنگهای فاقد آثار ، انحلال فشاری ، ممکن است منعکس کننده مهاجرت قابل توجهی محلول غنی از سیلیس ، از مسافت دورتر از محل انحلال فشاری به طرف بالا باشد یا نشان دهنده منشا دیگری از سیلیس است. منابع احتمالی شامل انحلال ذرات ریز سیلیسی ، سیلیکاتهای دیگر و سیلیس بیوژنتیکی و آبهای زیرزمینی میباشد. ذرات ریز سیلیسی میتوانند از سایش دانه ها بویژه اگر یک ماسه سنگ بادی باشد، سرچشمه گرفته باشند. انحلال فلدسپاتها ، آمفیبولها و پیروکسنها و همچنین تبدیل مونتموریونیت به ایلیت و فلدسپات به کائولینیت نیز میتواند سیلیس تولید کند. یکی از خواص مهمی که از سیمانی شدن ماسه سنگها به توسط کوارتز ناشی میشود این است که خواهند توانست بعد او در طی بعدی در مقابل اثرات فشردگی و انحلال فشاری مقاومت و پایداری نمایند. سیمانی شدن کربناته کلسیت یکی از متداولترین سیمانهای موجود در ماسه سنگهاست و لیکن سایر سیمانهای کربناتهای که بیشتر بطور موضعی اهمیت دارند، دولومیت و سیدریت است. سیمان ممکن است به صورتهای توزیع یکنواخت تا لکهای ، تا تفکیک موضعی و کنکرسیون در تغییر باشد. دو نوع سیمان کلسیتی اصلی شامل بلورهای تویکیلوتوپیک و کلسیت اسپاری دروزی میباشد. بلورهای تویکیلوتوپیک به صورت بلورهای منفرد بزرگ ، تاچندین سانتیمتر عرض هستند، که بسیاری از دانه های ماسهای را دربر میگیرند. موزائیکهای کلسیت دروزی از بلورهای یک اندازهای تشکیل شدهاند که حفرات بین دانهها را پر میکنند و بطور تیپیک افزایشی در اندازه بلورها به طرف مرکز حفره اصلی را نشان میدهند. بر اثر ته نشینی کلسیت ، معمولا یک جابجایی در دانهها صورت میگیرد بطوری که به نظر میرسد آنها در سیمان شناورند. همچنین ممکن است کلسیت در ترکهای درون دانهها ته نشین شود و بنابراین باعث جدا شدن آنها میگردد. سیمانهای کلسیتی در ماسه سنگهایی که دارای مقدار زیادی دانه هستند، نظیر کوارتز آرنایتها ، آرکوزها ولیت آرنیتها فراوان است. سیمانهای دولومیتی از بلورهای ریز رومبوئدری پرکننده حفرات تا موزائیکهای درشت بیشکل و بلورهای پویکیلوتوپیک بزگ در تغییر است. سیمانی شدن و رنگیزه شدن هماتیتی بشتر رسوبات تخریبی آواری به علت وجود هماتیت دارای رنگ قرمز هستند و در بیشتر موارد این سنگها در محیطهای قاره ای رسوب کردهاند. هماتیت بطور تیپیک به فرم یک پوشش خیلی نازکی در اطراف دانهها وجود دارد و لیکن کانیهای رسی نفوذی یا درجازا و کوارتز درجازا و فلدسپات را نیز به رنگ قرمز آغشته میکند. سایر کانیهای دیاژنتیکی که بصورت موضعی در ماسه سنگها اهمیت دارند، سولفاتها و سولفیدها هستند. ژیپس و انیدریت در جایی که در توالی طبقات تبخیری وجود داشته باشد، به فرم سیمان یافت میشوند، وگر نه این حالت به ندرت وجود دارد. سیمانهای سولفاته معمولا در بیرون زدگیهای ماسه سنگی باقی نمیماند

انواع چینی:
چینیها در واقع از انواع سرامیک محسوب میشوند و به دو دسته چینیهای اصل یا سخت و چینیهای بدلی تقسیم میشوند.
چینیهای اصل:
چینی ظرف: که میتوان آن را نوعی شیشه کدر دانست، مانند ظرف چینی معروف به سور. از ویژگیهای این نوع چینی آن است که لعاب رنگی را به خود میگیرد.
چینی سیلیسی: این نوع چینی که به چینی لیموژ معروف است، درکشورهای فرانسه ، ژاپن و چین تهیه میشود. مواد اولیه آن خاک چینی سفید ، شن سفید و فلدسپار است.
چینی آلومینیومدار: این نوع چینی به نام چینی ساکس و بایو در فرانسه تهیه میشود و دارای Al2O3 , SiO2 , CaO است.
چینی بدل:
خمیر این نوع چینیها ترکیبی حد واسط از خمیر سفال و خمیر چینیهای ظریف است. در نتیجه سختی آنها از چینیهای اصل کمتر است. از این رو ، حتما باید آنها را با لعاب بپوشانند. این نوع چینیها خود به دو دسته تقسیم میشوند:
بدل چینیهای معمولی که خمیر آنها رنگی است و از این رو ، با لعاب کدر پوشانیده میشود.
بدل چینی ظریف که خمیر آنها مانند خمیر چینی بیرنگ است اما بر خلاف چینی در مقابل نور شفاف نیست. معمولا سطح این نوع چینیها را از لعاب بیرنگ ورنی مانند و شفاف میپوشانند تا ظاهری مانند چینی اصل پیدا کنند.

 

 

 

 

سفال قرن دهم تا سيزدهم ) دوره صفويه:(

در اوايل قرن دهم هجري، برابر قرن شانزدهم ميلادي، سلسله صفوي به حكومت رسيد و شايد بتوان گفت پس از نهصد سال سلسله اي قدرتمند سرنوشت كشور را به دست گرفت. در اين دوره شهرهاي مختلف مانند تبريز، قزوين و اصفهان به عنوان پايتخت انتخاب مي شود. شهر اصفهان از لحاظ شكل گيري و بافت شهري، نوع بناها و تزيينات معماري مبين رشد و توسعه فضاهاي شهري، شكوفايي انديشه و خلاقيت و توجه به هنر و حرفه هاي متعدد در اين دوره است. علاقه و توجه سلاطين اين سلسله از جمله شاه عباس به هنرهاي تجسمي درخور توجه بوده و اگر مصيبت جنگهاي ايران و عثماني و حملات افغانها وسوءاستفاده هاي روسيه از اين نابسامانيها نبود، شايد كشور ما در اين دوره زودتر از غرب وارد مصر صنعتي مي شد. وحدت مذهبي وملي اين دوره تجديد مهارت علمي و هنري را به دنبال داشت و صنعت سفالگري نيز از اين رهگذر بي بهره نبوده است.

در سفرنامه ها و يادداشتهاي سياحان و جهانگردان كه درآن تاريخ به ايران مسافرت كرده اند شواهدي از توليد و ساخت ظروف سفالين در اقصي نقاط ايران ديده ميشود. نفوذ و تاثير هنر سفالگري و ساخت بدل چيني و سلادن وساير توليدات كشور چين رادر سراسر اين دوره بر توليدات داخلي نمي توان نايده گرفت. همچنين تاثير هنر سفالگري عثماني (آناتولي) كه به نام ايزنيك خوانده مي شد نيز قابل توجه است. از اواسط قرن دوازدهم به بعد نفوذ هنرسفالگري اروپا از طريق چينهايي ارزان قيمت وارداتي به خاور نزديك و خاورميانه هنرسفالگري اسلامي را تحت الشعاع قرار داده است. سفالگري دروه صفويه را از لحاظ فني مي توان

در چند گروه مطالعه كرد:

 (1 ظروف كوباچي و ايزنيك؛

 (2 ظروف سفالين براق نقاشي شده ( طرح گل ومرغ)؛

3 ) ظروف سفالي سفيد رنگ معروف به گامبرون؛

 (4 ظروف معروف به آبي وسفيد؛

 (5 ظروف رنگ آميزي شده چند رنگ وتك رنگ ساخت كرمان (سلادن)؛

 (6انواع مختلف محلي.

ظروف كوباچي:

نام اين ظروف از محل كوباچي، ناحيه كوچكي از داغستان قفقاز، گرفته شده؛ زيرا تعداد زيادي از انواع مختلف ظروف سفالي كه جنبه تزييني داشته اند در اين محل به دست آمده است. بررسيها نشان داده است كه كوباچي يا كوباچه محل ساخت اين ظروف نيست و شواهدي در اين زمينه به دست نيامده است. به نظر ديماند و لين اين ظرف در منطقه آذربايجان حوالي تبريز ساخته شده است. بدنه اين ظروف سفيد رنگ است و با رنگ سياه، قرمز، قهوه اي ، سبز و آبي نقاشي شده است و لعاب شفاف شيشه

اي دارد. گل و برگها طوماري و اسليمي است. يك قطعه سفال تاريخدار كوباچه كه اكنون در موزه ويكتوريا و آلبرت موجوداست و تاريخ 1034 هجري معادل 1628 ميلادي را نشان مي دهد و تعداد ديگري از اين نوع ظروف كه همگي داراي تاريخي قبل از قرن دوازدهم هجري است و اكنون در مجموعه خصوصي بارلو موجود است اين مطلب را تاييد مي نمايد كه ظروف معروف به كوباچي در نواحي شمال غرب ايران ساخته شده است.

تاثير نقشمايه هاي تزييني چين در ظروف كوباچه از روي نقاشيهاي حاشيه ظرف بخوبي مشخص است؛ زيرا ظروف سفالي اين دوره كه تحت تاثير منطقه شمال غرب و ساير مراكز دوره صفويه است، برگهاي طوماري اسليمي جاي خود را به فلسها و پولكهاي موجي و طرح ابرهاي چيني مي دهد و اين تاثير را از روي يك ظرف در مجموعه بارلو در موزه اشمولين مي توان ديد.

ظروف ايزنيك:

اين ظروف معرف هنر سفالگري سرزمينهاي تحت حكومت عثماني است. در پايان قرن هشتم عثمانيها بر 9 امير نشين ساكن در آناتولي چيره شدند و كنترل آناتولي را به دست گرفتند و در سال 1453 ميلادي قسطنطنيه را فتح كردند و آن را به پايتختي

برگزيدند و امپراتوري عثماني نفوذ و قدرت خود را بسط و توسعه داد تا به جايي كه بخشي از غرب به ايران و تبريز را به تصرف خود در آورد و هنرمندان زيادي را از تبريز به آناتولي بردند. علاوه بر اين بخشي از اروپا و نيز آفريقا را متصرف شدند.

ارتش عظيم عثماني در بسياري از نقاط تحت تصرف خود اقدام به احداث مراكز تجمعي نمود كه به آنها كليه مي گفتند. اين كليه ها شامل مجموع اي از مدرسه، حمام، كتابخانه، آشپزخانه، دارالشفا، دارالسياده و كاروانسرا بود. يكي از اين كليه ها كه درسال 1334 ميلادي اورخان آن را احداث كرد و قديمي ترين كليه ساخته شده است، در ايزنيك قرار دارد. از توصيف معماري ، تزيينات و آجرهاي تزييني آن كه بگذريم، بايد ياد آوري كنيم كه زيباترين ظروف دوره عثماني با لعاب سفيد و نقوش متنوع و طرحهاي زيبا در رنگهاي متنوع دراينجا ساخته مي شد. ظروف ساخت ايزنيك تا قرنها از لحاظ زيبايي و تزيين تحسين برانگيز بوده است. تحقيقات اخير پروفسور اصلان پا در ايزنيك و ميليتاس نشان مي دهد كه در هردو محل سفالهاي سبك ايزنيك

ساخته شده است. به طور كلي سفالهاي دوره عثماني در آناتولي رابدين شرح طبقه بندي كرده اند: 1) سفال لعاب نقاشي شده – دوره اول عثماني معروف به ميليتاس،سفال زمينه سفيد و نقاشي شده ايزنيك كه خود شامل دوره اول ايزنيك (

ظروف سفالين براق نقاشي شده اين نوع ظروف معمولا در نيمه دوم قرن يازدهم و اوايل قرن 12 ساخته شده و داراي بدنه ضخيم و رنگ زرد مايل به سبز است

. نقش روي آنها انسان و حيوان است. محل ساخت اين نوع ظروف بدرستي مشخص نيست؛ بسياري از محققان شهرهاي كرمان، شيراز، و كاشان را پيشنهاد كرده اند.

ظروف زمينه سفيد معروف به گامبرون :

گامبرون نام قديم بندرعباس است. دردورة صفويه قبل از به قدرت رسيدن شاه عباس، از اين بندر ظروف سفالي از طريق كمپاني هند شرقي به اروپا صادر مي شد. كيفيت از اين بندر ظروف سافلي از طريق كمپاني هند شرقي به اروپا صادر مي شد.

كيفيت اين ظروف از لحاظ رنگ سفيد و شفافيت، نسبت به ظروف مشابه مرغوبتر بوده است. نوع تزيينات روي اين ظروف بسيار لطيف و روشن و بعضي از آنها به رنگ آبي و سياه در زير لعاب است. شواهدي در دست است كه توليد اين نوع ظروف از

» اواخر قرن 11 تا اوايل قرن 13 ادامه داشته است. در دو نمونه موجود از اين ظروف نام سازنده يا احتمالاً طراح و نقاش كه است ، به چشم مي خورد. « محمدعلي

ظروف سفيد و آبي اواخر دوره صفويه:

ظروف معروف به آبي و سفيد از ظروف مشخص دوره صفويه است و اين سبك تزيين تا دوره قاجاريه نيز ادامه مي يابد؛ هر چند دراين دوره رنگ آبي بتدريج به رنگ لاجوردي تبديل مي شود . در حقيقت تلاش سفالگران سازنده سفالهاي آبي و سفيد

تقليدي از ظروف چيني آبي وسفيد چين و رقابت با آن است كه پس از بروز ناملايمات سياسي و قطع روابط ايران و چين بود و به تبع آن قطع صادرات اين ظروف به ايران، اين رقابت شدت يافت. شهرهاي كرمان و مشهد را مي توان به عنوان مراكز ساخت اين نوع سفال نام برد. اما به گفتة لين سفال مشهد محكمتر و مرغوبتر از توليدات كرمان بود. سفالگران در ساخت اين نوع ظروف تا جايي پيش رفتند كه حتي ماركهاي چيني را روي ظروف تقليد مي كردند.    

ظروف نقاشي شده تك رنگ و چند رنگ كرمان:

منظور از ظروف سفالي تك رنگ سفالينه هايي است كه خمير آنها نوعي خاك چيني و لعاب آنها رنگ قهوه اي ، سبز زيتوني، لبويي و آبي خيلي روشن است. اين سفالها تزيين نقاشي ندارد و نقش برجسته زير لعاب به وسيله قالب روي آن ايجاد شده است.

اين ظروف كه سلادون خوانده ميشود در اواخر قرن دهم و اوايل قرن يازدهم به مقدار فراوان و عموماً از طريق دريا و از مدخل سواحل جنوبي از چين به ايران وارد شد

. انواع مختلف اين سلادونه در حفاريهاي منطقه كرمان، سيراف و جزيره كيش به دست آمده است. در شهر كرمان ظروف سلادون ساخت مي شد. نوعي از سلادون كرمان داراي تزيينات رنگي به رنگ سفيد و نقاشي قرمز و آبي است كه در پايان لعابي روشن و شفاف آن را مي پوشانده است. اين كار تقليدي از آثار چين بود. نوع دوم كه كاملاً ابتكاري بود روي زمينه سفيد طرحهاي رنگي زير لعاب شفاف شيشه اي انجام گرفته است. از نوع اول يك نمونه تاريخداردرموزه ويكتوريا آلبرت به تاريخ حدود 1064 هجري و از نوع دوم نمونه در مجموعه بارلو نگداري مي شود.

ظروف چند رنگ منسوب به كرمان داراي نقاشي آبي روشن و سبز و قرمز روي زمينه سفيد است و طرحهايي ديگر از انگشتان انسان و حيوانات مختلف. دو نمونه تاريخدار از ظروف چند رنگ در مجموعه خصوص نيويورك موجود است كه تاريخ 1042 و

1083 را نشان مي دهد.

 انواع سفالهاي محلي دوره صفويه:

گروه سفالهاي محلي دوره صفويه شيوة تزييني ويژه اي ندارد ولي به نحوي با سفالهاي كوباچه، ايزنيك، كرمان و مشهد قابل مقايسه است و در اولين نگاه تعلق آنها را به دوره صفويه مي توان تشخيص داد. اين سفالها عموما به رنگ آبي و سفيد و يا زمينه سفيد با نقشهاي سياه، قرمز، قهوه اي و سبز با طرحهاي مرسوم در دوره صفويه است. آنها به شكل بشقابهاي بزرگ، كاسه هاي گود، ديسهاي لب كنگره اي و قدحهاي بزرگ است. شهرهاي اصفهان، ساوه ، يزد، همدان و كاشان محل ساخت و توليد اين ظروف بوده اند.

 

 

نمودار های تولید:

نتیجه گیری:

مواد سرامیکی خواص ویژه ای از خود نشان می دهند به طوری که این امر موجب می گردد که جایگزین دیگری با مواد دیگر نداشته باشد وبنابراین نقش ویژه ای در تهیه انواع بیشماری از ادوات و تجهیزات بازی می کند. برای ایجاد یک خواص خوب و مناسب ودر نتیجه بکارگیری صحیح مواد سرامیکی دانستن اطلاعات درمورد رابطه بین خواص و ریزساختار مواد سرامیکی ضروری است. ریزساختار مواد بستگی زیادی به فرآیند تولید و روش تهیه دارد. سرامیک های پیشرفته امروز کاربردهای بسیار فراوانی دارند و امروزه سعی بر تولید مواد سرامیکی است که به شکل کامل تولید شده و بعد از تولید نیاز به ماشین کاری و در نتیجه تحمیل هزینه اضافی به سیستم حذف گردد.

منابع

) موریس داماس. «مبانی تمدن صنعتی». تاریخ صنعت و اختراع. ترجمهٔ عبدالله ارگانی. ۱۳۶۲.

P. Rado (, An introduction to the technology of pottery, Pergamon Press, 1988

)  یوسف مجیدزاده. «سفال برای باستان شناسان». ماهنامه فروهر. ۱۳۶۲، ۲،

Chiang, Y., Brinie, D.P., Kingery, W.D., Physical Ceramics, John wiley and sons, 1997.

Kingery W.D., Bowen, H.K., Uhlmann, D.R., Introduction to ceramics, John wiley and sons, 1976.

Yanagida, H., Koumoto, K., Miyayama, M., Yamada, H., The chemistry of ceramics, John Wiley and sons, 1996.

منابعی برای مطالعهٔ بیشتر

‎Richerson, W.D., Modern Ceramic Engineering:Properties, Processing and use in design, CRC Press, 1992.

Reed, J.S., Principles of ceramic processing, John wiley and sons, 1995.